Jesteś tutaj:

             W dniu 22 czerwca 2017 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami weszły w życie dnia 9 września 2017 r. Niektóre zmiany mają zasadniczy wpływ zarówno na obowiązki i uprawnienia właścicieli obiektów zabytkowych jak i na kompetencje wojewódzkich konserwatorów zabytków, dlatego istotne jest zapoznanie się z ich treścią.

 

WPIS DO REJESTRU ZABYTKÓW

 

           Zgodnie z nowymi przepisami wojewódzki konserwator zabytków jest zobowiązany przekazać niezwłocznie właściwemu staroście informację o wszczęciu postępowania w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru oraz o ostatecznym zakończeniu tego postępowania. Informację o wszczęciu postępowania w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru do czasu ostatecznego zakończenia tego postępowania podaje się do publicznej wiadomości na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej starostwa powiatowego, na obszarze którego znajduje się zabytek, a ponadto w siedzibie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, w której znajduje się zabytek.

UWAGA!!! Od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Zakaz, o którym mowa wyżej, dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie. Zakaz ten nie dotyczy zabytku służącego obronności i bezpieczeństwu państwa.

Podobnie, od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku na Listę Skarbów Dziedzictwa do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich i restauratorskich oraz podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Przepisu tego nie stosuje się do zabytku: wpisanego do rejestru, wpisanego do inwentarza muzeum, wchodzącego w skład narodowego zasobu bibliotecznego.

 

USUWANIE DRZEW LUB KRZEWÓW

 

         Zgodnie z nowym brzmieniem art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, w tym usuwanie drzew lub krzewów z nieruchomości, z wyjątkiem przypadków prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia.

      Ustawa nowelizująca ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadziła również zmiany w ustawie o ochronie przyrody. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 83a tej ustawy zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Wojewódzki konserwator zabytków nie wydaje więc pozwoleń na usuwanie drzew lub krzewów w trybie ustawy o ochronie przyrody.

 

UPRAWNIENIA MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO

 

    Zgodnie z nowymi przepisami minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego po zasięgnięciu opinii Głównej Komisji Konserwatorskiej może z urzędu uchylić lub zmienić pozwolenie wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, jeżeli realizacja działań określonych w tym pozwoleniu spowodowałaby uszczerbek dla wartości zabytku lub uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub niewłaściwe korzystanie z zabytku. Postępowanie takie nie może być jednak wszczęte po upływie 2 lat od dnia, w którym to pozwolenie stało się ostateczne. Ponadto minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może wstrzymać wykonanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia lub zmiany tego pozwolenia. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania takiego pozwolenia wygasa po upływie 3 miesięcy od dnia jego doręczenia, jeżeli w tym terminie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego nie wyda decyzji o uchyleniu lub zmianie tego pozwolenia.

 

DOTACJE SAMORZĄDOWE

 

        Dotacje udzielane przez organ stanowiący gminy, powiaty lub samorząd województwa, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale, mogą być udzielane na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane wykonywane przy zabytku wpisanym do rejestru, a obecnie także przy zabytku znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków.

 

ZMIANY W PRZEPISACH KARNYCH

 

          Nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadziła obostrzenie w przepisach karnych. Zwiększono wymiar kary dla osoby, która niszczy lub uszkadza zabytek i obecnie za taki czyn grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli natomiast sprawca działa nieumyślnie podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ponadto w razie skazania za przestępstwo polegające na zniszczeniu zabytku sąd orzeka na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków nawiązkę w wysokości do wartości zniszczonego zabytku. W razie zaś skazania za przestępstwo polegające na uszkodzeniu zabytku sąd orzeka obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a jeśli obowiązek taki nie byłby wykonalny - nawiązkę na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków w wysokości do wartości uszkodzenia zabytku. W razie skazania za ww. czyn sprawcy działającego nieumyślnie sąd może orzec na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków nawiązkę w wysokości od trzykrotnego do trzydziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia.

 

WAŻNE!!!

 

        Część przepisów wprowadzanych ustawą o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw wejdzie w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2018 r. Jedne z najważniejszych zmian, które zostaną wprowadzone w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w styczniu przyszłego roku, dotyczą utworzenia Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków i związanych z nim administracyjnych kar pieniężnych.

 

NARODOWY FUNDUSZ OCHRONY ZABYTKÓW

 

Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, jest państwowym funduszem celowym. Przychodami Funduszu są wpływy z kar pieniężnych, a jego środki są przeznaczane na dofinansowanie:

1) nakładów koniecznych na wykonanie prac konserwatorskich lub restauratorskich przy zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa,

2) nakładów koniecznych na wykonanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

 

ADMINISTRACYJNE KARY PIENIĘŻNE

 

W ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadzony zostanie rozdział 10 a – Administracyjne kary pieniężne. Administracyjna kara pieniężna to określona w ustawie sankcja o charakterze pieniężnym, nakładana przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Wysokość administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych w zmienionej ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest różna i w zależności od przepisu, na podstawie którego kara ma być nakładana może wahać się od 500 zł aż do 500 000 zł ! Nałożenie kar przewidziane jest:

1) za podejmowanie przy zabytku działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami  bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub niezgodnie z zakresem lub warunkami takiego pozwolenia oraz za podejmowanie działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 a tej ustawy bez pozwolenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego lub niezgodnie z zakresem lub warunkami takiego pozwolenia,

2) za brak powiadomienia wojewódzkiego konserwatora zabytków albo Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o zagrożeniu dla zabytku, uszkodzeniu, zniszczeniu, zaginięciu lub kradzieży zabytku nie później niż w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o wystąpieniu zagrożenia lub zdarzenia, zmianie miejsca przechowania zabytku ruchomego w terminie miesiąca od dnia nastąpienia tej zmiany, zmianach dotyczących stanu prawnego zabytku nie później niż w terminie miesiąca od dnia ich wystąpienia lub powzięcia o nich wiadomości;

3) za brak powiadomienia właściwego organu o przywiezieniu zabytku, uprzednio wywiezionego za granicę, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia upływu ważności pozwolenia na czasowy wywóz zabytku za granicę,

3)  za uniemożliwianie lub utrudnianie dostępu do zabytku organowi ochrony zabytków,

4) za niewykonanie zaleceń pokontrolnych, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Ponadto zgodnie z nowymi przepisami, w przypadku ustalenia w wyniku kontroli prowadzonej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, organ ten może wydać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie, tylko wówczas o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.


Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków z/s w Przemyślu.


ul. Jagiellońska 29
37-700 Przemyśl
tel.: (16) 678 59 44, 16) 678 61 78
e-mail: wkzabytkow@wuozprzemysl.pl, ksiegowosc@wuozprzemysl.pl

Delegatura w Rzeszowie


ul. Mickiewicza 7
35-064 Rzeszów
tel. (17) 853 94 62
tel./fax: (17) 853 94 61
e-mail: uozrzeszow@wuozprzemysl.pl

Delegatura w Krośnie


ul. Bieszczadzka 1
38-400 Krosno
tel./fax: (13) 432 24 01
tel: (13) 432 03 06
e-mail: uozkrosno@wuozprzemysl.pl

Delegatura w Tarnobrzegu


ul. 1 Maja 4
39-400 Tarnobrzeg
tel. (15) 822 81 61
tel./fax: (15) 822 15 95
e-mail: uoztarnobrzeg@wuozprzemysl.pl