21 03-2022

Historia plebanii w Laszkach

Samodzielna parafia w Laszkach funkcjonowała od 1469 do 1630 roku, jednak nic nie wiadomo o istniejącym wtedy budynku plebanii. W roku 1630, za sprawą Anny Ostrogskiej probostwo i kościół w Laszkach wcielono do dochodów parafii jarosławskiej. W 1736 roku, z fundacji Wacława Sierakowskiego, przełożonego kolegiaty jarosławskiej (późniejszego biskupa przemyskiego i arcybiskupa lwowskiego) wybudowano nowy drewniany kościół oraz małą drewniana plebanię zaraz obok. Pomimo, iż Laszki aż do końca XIX wieku stanowiły filię parafii jarosławskiej, to w miejscowości tej na stałe utrzymywano mansjonarza. W 1895 r. utworzono w Laszkach samodzielną parafię. Obecnie istniejący budynek plebani powstał w 1900 roku, za sprawą księdza Bikowskiego, pierwszego proboszcza w Laszkach - jak notuje kronika parafialna - ksiądz Bikowski chodził do kościoła starego już z nowej plebanii. Plebanię wzniesiono w miejscu jakiegoś starego budynku  o nieznanym przeznaczeniu i być może z wykorzystaniem jego pozostałości, na co mogłaby wskazywać jedna z piwnic, jak i fakt, że na mapie katastralnej Laszek załączonej do aktu erygowania parafii pochodzącego z 1895 roku, w miejscu gdzie istnieje dzisiaj plebania zaznaczony jest inny budynek o podobnym rzucie. Zgodnie z zachowanym inwentarzem pochodzącym z 1935 roku budynek pierwotnie mieścił cztery pokoje, kuchnię spiżarnię, pokój dla gospodyni, werandę oraz pokój i przedsionek na piętrze. W 1939 roku plebanię zajęli sowieci, w kuchni zlokalizowano więzienie, część budynku zajęła milicja, a w jednym pokoju ulokowało się NKWD. Gdy w 1941 r. sowieci się wycofywali budynek został splądrowany i zdewastowany. Jeszcze w tym samym roku parafianie przeprowadzili doraźny remont i przygotowali plebanię a przyjęcie ks, Opalińskiego. Z pewnością remontów dokonano również po zakończeniu działań wojennych. W 1961 roku, kosztem 18 tys. zł poprawiono dach na plebani oraz przeprowadzono remont, a w 1967 roku wykonano nowe schody wejściowe od strony północnej. W latach 1974 – 1976 przeprowadzono remont wnętrza. W 1985 roku wymieniono częściowo konstrukcję dachu oraz zmieniono pokrycie z dpachówki na blachę płaską, a w 2013 wymieniono stolarkę okienną.

Fot. P. Gęsiorski - WUOZ w Przemyślu